İki rapor, bir hafta arayla. İkisi de 2025 yılına ait. İkisi de rekor kırıyor.

FTC (Federal Trade Commission), 25 Mart 2026’da ABD Kongre Ortak Ekonomik Komitesi’ne sunduğu ifadede açıkladı: 2025’te Amerikalılar dolandırıcılık yoluyla 15.9 milyar dolar kaybetti. Bir önceki yıl bu rakam 12.5 milyar dolardı. 2020’den bu yana artış yüzde 430.

FBI’ın IC3 (Internet Crime Complaint Center) 2025 İnternet Suçları Raporu ise bugün yayınlandı. Toplam siber suç kaybı: 21 milyar dolar. Kripto ile ilgili şikayetlerdeki kayıp: 11 milyar doların üzerinde. Günde yaklaşık 3.000 şikayet alınıyor.

Bu iki rapor birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo, dolandırıcılığın artık küçük çaplı bireysel suçlardan çıkıp endüstriyel bir operasyona dönüştüğünü gösteriyor.

Rakamlar Ne Söylüyor?

FTC verilerine göre 2025’te 3 milyon dolandırıcılık şikayeti alındı. 2024’te bu rakam 2.6 milyondu. Kaybedilen toplam para 15.9 milyar dolar. Ve FTC açıkça söylüyor ki bu rakam gerçek kaybın küçük bir bölümü. Herkes şikayette bulunmuyor. FTC’nin tahminine göre 2024’teki gerçek kayıp 195.9 milyar dolara kadar çıkabiliyor. 2025 için henüz tahmin yayınlanmadı ama yönün yukarı olduğu kesin.

FBI tarafında rakamlar daha da büyük. IC3’e gelen toplam şikayet sayısı 1 milyonun üzerinde. Toplam kayıp 21 milyar dolar. Bunun yaklaşık 17.7 milyar doları doğrudan siber dolandırıcılıkla ilgili. Yatırım dolandırıcılığı toplam kaybın yüzde 49’unu oluşturuyor.

En çarpıcı detay: 100.000 doların üzerinde kayıp bildiren kişi sayısında keskin bir artış var. Yani dolandırıcılar daha büyük hedeflere, daha yüksek tutarlara odaklanıyor.

Yatırım Dolandırıcılığı: 1 Numaralı Tehdit

FTC’ye göre 2025’te en yüksek kayba neden olan kategori yatırım dolandırıcılığı: 7.9 milyar dolar. Toplam kaybın neredeyse yarısı.

Bu rakam 2024’teki 5.7 milyar dolardan yüzde 38 artış gösteriyor. Ve 2023’e göre yüzde 60’ın üzerinde.

Yatırım dolandırıcılığı genellikle şöyle çalışıyor: sosyal medyada veya tanışma uygulamalarında kurbanla ilişki kuruluyor. Güven inşa ediliyor. Sonra “harika bir yatırım fırsatı” sunuluyor. Sahte bir kripto platformu, sahte bir yatırım uygulaması veya sahte bir broker. Kurban para yatırıyor, ekranda kârlar görüyor ama çekmeye çalıştığında paranın gittiğini anlıyor.

FBI’ın verilerine göre yatırım dolandırıcılığının yüzde 48’i kripto üzerinden gerçekleşiyor. Kripto scam kayıpları 2025’in ilk üç çeyreğinde 1.5 milyar doları bulmuştu. Yıl sonu itibarıyla kripto ile ilgili toplam kayıp 11 milyar doları aştı.

Neden kripto? Çünkü geri dönüşü yok. Banka havalesiyle gönderilen parayı bazen dondurmak veya geri almak mümkün olabiliyor. Kripto gönderdikten sonra iz sürülebilir ama kurtarma oranı çok düşük.

Kim Kandırılıyor?

Yaygın inanışın aksine dolandırıcılık mağdurları sadece yaşlılar değil. FTC verilerine göre en fazla yatırım dolandırıcılığı raporu 40-49 yaş grubundan geliyor. Bu grup 2025’in ilk üç çeyreğinde 9.500’den fazla şikayet bildirdi.

Ama en yüksek toplam kayıp 60 yaş üstü grupta. FBI’ın verilerine göre bu grup 2025’te yaklaşık 7.7 milyar dolar kaybetti. Bir önceki yıla göre yüzde 37 artış. Emeklilik birikimleri hedef alınıyor.

İlk temas noktası çoğunlukla sosyal medya. FTC’ye göre 2025’te sosyal medya üzerinden başlayan dolandırıcılıklarda 2 milyar doların üzerinde kayıp bildirildi. Kısa mesajlar ise en sık kullanılan iletişim yöntemi.

En yaygın dolandırıcılık türü ise impersonation — yani kimliğe bürünme. FBI, FTC, IRS, polis, banka, torun, sevgili. Birisi olduğundan başka biri gibi davranıyor ve güven üzerinden para koparmaya çalışıyor. Bu kategoride 3.5 milyar doların üzerinde kayıp bildirildi.

Ödeme Yöntemleri

Dolandırıcılara para nasıl gidiyor? FTC’ye göre en yüksek toplam kayıp banka transferleri üzerinden. İkinci sırada kripto. Kredi kartı ödemeleri ise en sık kullanılan yöntem ama toplam kayıp tutarı daha düşük çünkü chargeback mekanizması var.

Bitcoin ATM’leri özel bir sorun haline geldi. Market, tekel ve benzin istasyonlarındaki kripto ATM’lerine para yatırması söylenen kurbanlar var. Dolandırıcı telefonda “paranı güvenli hesaba taşımak için bu Bitcoin ATM’sine git” diyor. Kurban parayı yatırıyor, dolandırıcı çekiyor.

FBI 2024’te Operation Level Up’ı başlattı. Bu operasyonla yatırım dolandırıcılığına düşmek üzere olan kişiler proaktif olarak tespit edilip uyarıldı. Program devam ediyor ama ölçek karşısında damla denizde.

Bankaların Rolü

Bu rakamlar bankalar için de uyandırma çağrısı. Çünkü paranın büyük kısmı banka transferleri üzerinden gidiyor. Dolandırıcılık mağduru olan müşteri parayı kendi isteğiyle gönderiyor (authorized push payment — APP fraud). Bu, bankaların geleneksel fraud tespit mekanizmalarının dışında kalıyor.

Banka açısından müşteri oturum açmış, kimlik doğrulaması geçmiş, transfer talimatını kendi vermiş. Sistem açısından her şey normal. Ama müşteri dolandırılıyor.

İngiltere ve AB’de bu konuda düzenleme değişiklikleri yapıldı. İngiltere’de bankalar APP fraud kayıplarını tazmin etmekle yükümlü hale getirildi. AB’de anlık ödeme düzenlemesi kapsamında yaptırım ve fraud taramasının gerçek zamanlı yapılması zorunlu kılındı. ABD’de benzer bir düzenleme henüz yok ama FTC’nin Kongre’ye sunduğu veriler bu yönde baskı yaratıyor.

Türkiye Bağlamı

Türkiye’de FTC veya FBI gibi merkezi bir dolandırıcılık veri tabanı kamuoyuyla paylaşılmıyor. MASAK ve EGM Siber Suçlar Dairesi verileri sınırlı olarak yayınlanıyor. Bu nedenle Türkiye’deki dolandırıcılık kaybının gerçek boyutunu bilmek zor.

Ama kalıplar benzer. Yatırım dolandırıcılığı (özellikle sahte kripto platformları) Türkiye’de de yaygın. Thodex, Vebitcoin, Sistemkoin gibi büyük vakalar yaşandı. Daha küçük ölçekli platformlar hâlâ faaliyette.

Sosyal medya üzerinden dolandırıcılık Türkiye’de de büyük bir sorun. Instagram ve WhatsApp üzerinden sahte yatırım teklifleri, “kolay para kazan” vaatleri, romantik ilişki üzerinden dolandırıcılık. Mağdurlar genellikle şikayette bulunmuyor çünkü utanıyor veya parasını geri alamayacağını biliyor.

Bankaların rolü Türkiye’de de tartışılıyor. Müşteri parayı kendi gönderiyor ama dolandırılıyor. Banka sorumlu mu? Mevcut düzenlemede çoğu durumda hayır. Ama müşteri beklentisi artıyor. Ve İngiltere’nin APP fraud tazminat modeli bir gün Türkiye’ye de gelebilir.

Gerçek Rakam Ne?

FTC’nin en çarpıcı itirafı bu: raporlanan kayıplar gerçek kaybın küçük bir bölümü.

FTC 2024 için gerçek kaybın 195.9 milyar dolara kadar çıkabileceğini tahmin ediyor. Raporlanan 12.5 milyar doların 15 katından fazla. 2025 için henüz tahmin yayınlanmadı ama aynı katsayıyı uygularsanız gerçek kayıp 200 milyar doları aşıyor olabilir.

Neden bu kadar büyük fark? Mağdurlar raporlamıyor. Utanıyor, umudunu kesmiş, nereye bildireceklerini bilmiyor. Bazıları dolandırıldığının farkında bile değil, özellikle yatırım dolandırıcılığında hâlâ “kârım büyüyor” sanıyor.

Bu, compliance profesyonelleri için önemli bir çıkarım. İşlem izleme sistemlerinde gördüğümüz şüpheli aktivite, buzdağının görünen kısmı. Gerçek dolandırıcılık hacmi çok daha büyük. Ve mağdurların büyük çoğunluğu bankaya veya yetkililere bildirmeden kaybını kabulleniyor.

Sonuç

15.9 milyar dolar. 3 milyon şikayet. Ve bunlar sadece ABD, sadece raporlanan rakamlar.

Bu veriler dolandırıcılığın artık bireysel bir suç olmadığını, endüstriyel bir operasyon olduğunu gösteriyor. Organize çeteler, AI araçları, sosyal medya altyapısı, kripto ödeme kanalları. Hepsi birlikte çalışıyor.

FTC direktörünün Kongre’ye söylediği bir cümle var: “100.000 doların üzerinde kayıp bildiren kişi sayısında keskin bir artış gördük.” Bu, dolandırıcıların artık küçük balıklarla uğraşmadığını gösteriyor. Emeklilik birikimlerini, hayat sigortası paralarını, ev satış gelirlerini hedef alıyorlar.

Ve her dolandırılan kişinin arkasında bir banka hesabı var. Bir transfer talimatı var. Bir ödeme kanalı var. Bu kanalları izlemek, anormallikleri tespit etmek ve müşteriyi korumak bankaların ve fintech şirketlerinin sorumluluğu.

15.9 milyar dolar bir rakam. Ama arkasında 3 milyon hikaye var. Ve hikayeler hep aynı: birisi güvendiği birine para gönderdi. O kişi gerçek değildi.