2 Mar

28 Şubat 2026. Resmi Gazete’de yayımlanan tek bir tebliğ değişikliği, Türkiye’deki kripto varlık platformlarının müşteri edinim süreçlerini kökten dönüştürme potansiyeli taşıyor.

Başlık teknik görünüyor. Ama içeriğe girildiğinde, KYC dünyasında önemli bir kırılma noktasıyla karşı karşıya kalınıyor.

Ne Değişti?

Tebliğin tam adı artık şu:

Bu isim değişikliği sembolik değil. Kripto platformları, saklama kuruluşları ve ilk satış/dağıtım hizmeti sunan yapılar artık bu tebliğin doğrudan muhatabı. Daha önce SPK’nın MASAK’a yollama yaptığı Sıra No: 19 Tebliği üzerinden geçici bir çerçevede yürütülen süreç, nihayet kalıcı ve özgün bir zemine oturdu.

Üç somut değişiklik öne çıkıyor:

  1. Yapay zekâ artık yasal.

  2. Elektronik sözleşme hukuken yazılı sayılıyor.

  3. Riskli başvuruyu görüşmeden durdurmak artık mümkün.

Görüntülü görüşme öncesinde elektronik başvuru formu alınacak ve kişi hakkında risk değerlendirmesi yapılacak. Riskli bulunan başvurular görüşme aşamasına geçmeden sonlandırılabilecek. Bu, ön filtrelemeyi sistematik hale getiriyor.

MASAK’ın Rolü: Teknoloji Serbest, Denetim Değil

Düzenlemenin en kritik cümlesi şu:

“Yapay zekâ yöntemlerinin kullanımında MASAK düzenlemeleri esas alınacak.”

Burada iki pratik zorunluluk öne çıkıyor:

Canlılık testi zorunlu.

Görüntülü görüşme aşamasında kişinin gerçekten o anda, o ortamda bulunduğunu doğrulayan yöntemler uygulanacak. “Deepfake” ve benzeri sahte yüz teknolojilerine karşı ilave teknik tedbirler şart koşuldu. Artırılmış gerçeklik filtreleri, statik görüntü kullanımı veya kayıt oynatma gibi yöntemlerle kimlik tespiti yapılamayacak.

Prosedür donmayacak.

Uzaktan kimlik tespiti prosedürleri yılda en az iki kez gözden geçirilecek. Güvenlik ihlali, mevzuat değişikliği veya dolandırıcılık riski tespiti halinde ek güncelleme zorunlu olacak. Bu, statik bir çerçeve değil; dinamik bir uyum yükümlülüğü.

İspat Yükü KVHS’de

Tebliğin altına gömülmüş ama operasyonel açıdan son derece önemli bir hüküm var: Uzaktan kimlik tespitiyle edinilen müşterilere ilişkin uyuşmazlıklarda ispat yükümlülüğü ilgili kuruluşa ait olacak.

Uyum Ekibine Pratik Notlar

Bu tebliğ yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Geçiş süresi yok. Bu durum, KVHS uyum ekipleri için bazı acil sorular doğuruyor:

Görüntülü görüşme öncesi elektronik başvuru formu MASAK’ın belirlediği asgari bilgileri içeriyor mu?

Risk değerlendirmesi sadece bir kontrol listesi olmaktan çıkıp kişi bazında, görüşme başlamadan önce çalışan bir mekanizma haline getirildi mi?

Deepfake tespiti için teknik tedbir alındı mı? Bu soru özellikle önemli çünkü tebliğde “ilave güvenlik tedbirleri” ibaresi yer alıyor ve bu, minimum bir beklentinin ötesine geçilmesini zorunlu kılıyor.

Büyük Resim: KVHS Artık Gerçek Bir Finansal Kuruluş

Bu tebliğin tek başına değil, son iki yıldaki düzenleyici tablonun içinde okunması gerekiyor.